مدیریت ترافیک

                                                           سید مجتبی عظیمی / کارشناس عمران

 

*چکیده :

 مدیریت بحران  اساسی ترین رکن در بحث ترافیک به شمار می رود . پس یک مدیر خوب و موفق کسی است که با آگاهی از تمام مشکلات و موانع سر راه تمام تلاش و کوشش خود را در زمینه مهار بحران ترافیک که امروزه به عنوان معظلی بزرگ و اساسی در شهر های پر جمعیت جهان مطرح می باشد را بکند و افکار عمومی را به استفاده بهینه و مناسب از وسایل نقلیه  ، خصوصا در جهت استفاده از وسایل نقلیه عمومی هدایت کند  تا با رشد افکار عمومی و زمینه سازی مناسب از حجم روزافزون ترافیک کاسته و شهر را به محیطی آرام و بدون دغدغه در زمینه هایی مثل کاهش یافتن سرو صدای ناشی از  ماشین ها و همچنین دغدغه ی دور رسیدن به سر کار نجات دهد .

 

* دامنه ي عملکرد مديريت ترافيک :

 

1- کوچک و محلي :  نظير ترافيک در يک تقاطع

2- کل سيستم را شامل مي شود .

 

در مديريت ترافيک بايد به موضوعاتي از قبيل وضعيت فيزيکي جاده ها ، تقاطع ها ، وسايل کنترل ، تردد وسايل ، سرعت ترافيک و غيره توجه کرد .از جمله مواردي که در مديريت ترافيک بايد به آن توجه کرد  تا تصميم مناسب و شايسته گرفته شود ،  داشتن شناخت کافي از انواع وسايل و سيستم هاي ترابري شهري است .

 

* وسايل ترابري شهري : 

 

1- وسايل نقليه خصوصي 2- نقليه عمومي

*وسايل نقليه خصوصي :

1- اتومبيل : مهم ترين وسيله ي ترابري خصوصي در شهر ها به شمار مي آيد . 2- موتور سيکلت 3- دوچرخه

 

*ويژگي هاي دوچرخه :

1- ارزان و دسترس همگان بودن 2-مواجه نشدن با تاخير و توقف هاي اجباري 3-کم هزينه بودن ( مصرف نکردن سوخت و غيره )4- تامين سلامت جسماني و رواني

 

*معايب دوچرخه :

1- نامناسب بودن براي طي کردن مسافت هاي طولاني 2- نا مناسب بودن براي شرايط جوي بد 3- در جاهايي که بيشتر از  وسايل نقليه موتوري استفاده مي شود استفاده از دو چرخه ايمني چنداني ندارد .

 

*ویژگی های موتور سییکلت :

1- ارزان بودن وسيله ( به طوري که براي اکثر مردم قابل خريد و تهيه است )

2- کم بودن هزينه نگهداري آن

3- کم مصرف بودن ( مصرف بنزين )

4- اشغال فضاي نسبتا کم در مقايسه با وسايل موتوري ديگر

 5- سرعت مناسب

 

*معايب استفاده از موتورسيکلت :

1- خطرناک ترين وسيله از نظر آمار تصادف ها

2- پايين بودن سن استفاده کنندگان از آن

3- عدم توجه اکثر استفاده کنندگان از اين وسيله به  قوانين راهنمايي و رانندگي

 

برتري نسبي اتومبيل ، نسبت به وسايل نقليه خصوصي ديگر باعث شده تا طرفداران اين وسيله نقليه در جهان رو به فزوني گرايد .

 از جمله اين مزايا عبارتند از :

1- ايمني بالاتر سرنشينان ، نسبت به وسايل نقليه خصوصي ديگر

2- راحت بودن در هنگام مسافرت و جابجايي

 

از معايب استفاده از اتومبيل ميزان فضاي اشغال در مقايسه با ساير وسايل حمل و نقل است . هر اتومبيل 27-18 متر مربع از سطح زمين را اشغال مي کند . و در شهر هاي بزرگ دنيا 30-10 درصد از بهترين زمين هاي شهر براي پارکينگ ها ، خيابان ها و ساير تاسيسات خاص اتومبيل اختصاص يافته است . و همچنین90 در صد آلودگي هواي ناشي از وسايل موتوري ، به خاطر اتومبيل است .

 

*وسايل نقليه عمومي :

1- اتوبوس

2- راه آهن شهري :2-1- زير زميني : مترو 2-2- روزميني : ترامواي

 

 اتوبوس درمقايسه با اتومبيل با توجه به تعداد مسافري که با خود حمل مي کند . فضاي کمتري را در مقايسه با اتومبيل اشغال مي کند . به طوري که آمار نشان مي دهد که هر اتومبيل معمولا 10 متر مربع به ازاي هر نفر و هر اتوبوس 1 متر مربع به ازاي هر نفر ،  مساحت اشغال مي کند .

 

*راه آهن شهری :

از مزاياي راه آهن شهري ظرفيت زياد آن و همچنيني سرعت بالاي آن است . و از معايب آن محدود شدن حرکت به مسير ها ي خاص ( يک يا چند مسير ) و همچنين هزينه ايجاد آن بسيار زياد است .

 

*وظيفه سيستم ترابري عمومي :

1- جمع آوري مسافران از مناطق مسکوني که جمعيت نسبي آنها نيز کم است .

2- انتقال مسافران به مراکز فعاليت هاي اقتصادي ، تجاري ، صنعتي و ....

3- توزيع مسافران بين مراکز گفته شده و محل هاي کسب و کار و غيره

 

براي تشويق مردم براي استفاده از اين سيستم حمل و نقل عمومي ، سرويس دهي اين سيستم بايد سريع ، مرتب ، راحت و مناسب باشد .

 

*بعضي از اقدامات مديريت ترافيک :

*1- يکطرفه کردن خيابان ها : مناسب ترين حالت براي يکطرفه کردن خيابان ها : خيابان بندي شطرنجي است .

                   * ويژگي هاي يکطرفه کردن خيابان ها به صورت شطرنجي :      

  

1                   - امکان داشتن دو خيابان موازي با ظرفيت مساوي و با جهت حرکت مخالف                        

                  2-مخارج اصلي در خيابان هاي يکطرفه بيشتر معطوف به نصب علائم و تابلو ها است که در               مقايسه با خيابان هاي دو طرفه بسيار ناچيز است .         

                3- سرعت در خيابان هاي يکطرفه بيشتر است .                 

4                   - امکان تصادف و برخورد در خيابان يکطرفه کمتر از دوطرفه است .                   

 

              * معايب يکطرفه کردن خيابان ها :

                           1 - سرعت بالاي ماشين ها باعث مشکل شدن عبور و مرور عابرين پياده از خيابان مي شود .                   2- ترافيک در انتهاي خيابان به علت گردش به چپ و يا راست بايد مدنظر قرار گرفته شود .             

 

*2- انحراف ترافيک از مناطق پر تراکم :

 قسمت عمده ( قابل توجهي ) از ترافيک در شهر هاي بزرگ شامل وسايل نقليه اي مي شود که از مبدايي به سوي مقصدي در طرف ديگر شهر حرکت مي کنند . که به ترافيک حاصل از اين نوع حرکت ترافيک عبوري مي گويند . که ايجاد مسير هاي کنار گذر و يا مجزا در صورت امکان مي تواند بسيار مفيد و حايز اهميت براي انحراف ترافيک عبوري از مرکز شهر باشد .

 

*3-کاهش مسافرت ها در ساعات اوج ترافيک :

قابل ذکر است که حداکثر حجم ترافيک غالبا در دو موقع روز ، يکي نزديک به ساعات شروع کار و ديگري در هنگام پايان کار است . با تغيير در ساعات شروع و پايان کار ارگان ها و نهاد هاي مربوطه مي توان از حجم ترافيک در اين ساعات اوج کاست . که در ذیل نمودار هایی در این زمینه ارائه شده است .

 

 

ادامه مطالب در آینده ای نزدیک گذاشته خواهد شد .