خصوصيات پروژه هاي زيبا سازي شهری

 

                                   علی اصغر قیومی / کارشناس طراحی صنعتی از دانشگاه تهران

 

برای برنامه ریزی جهت دستیابی به شهری زیبا علاوه بر توجه به کارکرد و نقش شهر و شهروند در این زمینه، برای حصول به نتیجه دلخواه و مورد انتظار می باید به ذات و ماهیت پروژه های زیباسازی نیز توجه نمود.

 

شناخت خصوصیات و ویژگیهای پروژه های زیباسازی نه تنها ما را در برنامه ریزی و مدیریت طراحی شهری کمک می نماید بلکه نشان می دهد که تا چه اندازه دارا بودن برنامه های دراز مدت برای رسیدن به هدف ایجاد زیبایی در شهر الزامی است. در همین راستا در ذیل به برخی از این ویژگیها اشاره می شود:

 

1 – پروژه های زیبا سازی پروژه هایی هزینه بر هستند ، هر چند هزینه انجام هر کدام از آنها ممکن است بسیار متفاوت باشد ولی در هزینه بر بودن با هم مشترکند . البته همیشه راههایی برای مدیریت صحیح هزینه وجود دارد. در برخی موارد نیز می توان با تصویب قوانینی و یا آموزش شهروندان بخشی از هزینه های زیبا سازی و یا نگهداری پروژه های زیبا سازی را صرفه جویی نمود .

 

2 – پروژه های زیباسازی پروژه هایی زمان بر هستند . به این معنا که با توجه به محدودیت منابع انجام این پروژه ها با فاصله زمانی – که گاها منطقی هم نیستند – و در بستری از زمان انجام می گیرد ونمی توان تمامی تغییرات مطلوب در مناظر و نماهای شهری را به یکباره انجام داد، فلذا پروژه های ساماندهی بافت های فرسوده یا تاریخی ، ساماندهی فضاهای شهری و ... این مجال را به مسئولان می دهند که با حرکتی آگاهانه و گام به گام در راستای زیبا سازی شهرها تلاش کنند.

 

3 – با توجه به تفاوت افراد و مخاطبان پروژه های شهری از نظر فرهنگ ، سواد بصری ، سلایق و ... کمتر پروژه ای را می توان یافت که بتواند تمامی طیف های مختلف استفاده کننده را راضی نگه دارد . بلکه مسئولان و طراحان باید تلاش کنند تا ضمن آشنایی با خواسته ها و انتظارات شهروندان و سطح سواد بصری و استتیکی آنان ، پروزه های زیبا سازی را به نحوی طراحی و اجرا کنند که شهروندان به راحتی و سهولت بتوانند با آنها ارتباط برقرار نموده و رضایت نسبی آنان در این زمینه ها حاصل شود .

 

4 – پروژه های زیبا سازی پروژه هایی مجرد نیستند و از جهات مختلفی با یکدیگر در ارتباط و تعامل هستند فلذا با انجام یک یا چند پروژه کوچک از این سنخ به نتیجه کامل و مطلوب نمی توان دست یافت. انجام این پروژه ها در کنار هم مکمل یکدیگر بوده و بر تاثیرات بصری یکدیگر اثر گذاشته و نهایتا به بهبود سیمای شهری کمک می نمایند. برای درک بهتر این خصوصیت این سئوال را مطرح می کنیم که آیا می توان در خیابانهای نازیبا یک مجموعه زیبا و هماهنگ مبلمان شهری داشت ؟

 

5 – پروژه های زیباسازی مدیریت متمرکز، آگاهانه و نگاه واحدی را می طلبد. علت اینکه در بسیاری موارد انجام پروژه های زیبا سازی به نتیجه مورد نظر نمی انجامد عدم مدیریت متمرکز در طراحی، اجرا و نظارت بر این پروژه ها می باشد . مدیریت متمرکز و تعریف کردن پروژه های بلند مدت در این زمینه ها برای هم راستا کردن پروژه های کوچک با آنها و حرکت در یک مسیر مشخص برای زیبا سازی شروط لازم برای انجام یک کار هدفمند و زیر بنایی در این رابطه می باشد .

 

6 – پروژه های زیباسازی را نمی توان پروژه هایی غیر اقتصادی قلمداد نمود. بلکه با توجه به تاثیرات متقابلی که بر شئونات مختلف زندگی شهروندان می گذارند می توان انجام آنها را کاملا دارای توجیه منطقی و در راستای رفع نیازهای واقعی - و نه کاذب - دانست.

 

7 – پروژه های زیباسازی برای مخاطبان و مرتبطین خود ارزش یکسانی از نظر اولویت ، اهمیت و ضرورت ندارند و شدت، نوع و نحوه ارتباط هر کدام از گروههای استفاده کننده از آنها با یکدیگر متفاوت می باشد، فلذا از نظرگاهها و دیدگاههای مختلفی مورد سنجش، ارزیابی و قضاوت قرار می گیرند و در نتیجه نظرات مختلف ، متنوع و حتی متضادی راجع به آنها می تواند وجود داشته باشد.